Top

با پیشگیری به موقع از کم خونی کودکانمان جلوگیری کنیم

تاریخ انتشار بسته آموزشی: ۱۳۹۴/۰۷/۱۹
در کشور ما کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن در کودکان زیر دو سال کشور شایع است . کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن با عوارض متعددي که بعضا غیر قابل جبران است همراه است.
مطالعات نشان داده است که اثرات نامطلوب فقر آهن در دوران جنینی و دو سال اول زندگی کودك بر رشد و تکامل مغزي غیر قابل جبران است.
اگر چه کمبود آهن می تواند در تمام مراحل زندگی سبب کاهش یادگیري گردد، ولی اثرات نامطلوب کم خونی در دوران شیرخوارگی و اوایل کودکی غیر قابل جبران است.
تکامل و هماهنگ شدن حرکات کودکان کم خون به تاخیر می افتد و این کودکان در مدرسه نیز یادگیري کمتري دارند. ضریب هوشی این کودکان ۵ تا ۱۰ امتیاز کمتر از حد طبیعی برآورد شده است.
در کودکان نیاز به آهن نسبت به جثه شان زیاد است، زیرا به سرعت رشد می کنند. (نوزادان تقریبا به اندازه مردان نیاز به آهن دارند.) از بدو تولد نیاز به آهن وجود دارد.
شیر مادر این نیاز را تا حدود 6 ماهگی تأمین می کند. اما پس از آن آهن باید از طریق رژیم غذایی تأمین گردد. متأسفانه آهن در بسیاری از غذاهای دارای حبوبات وجود دارد که به خوبی جذب بدن نمی شوند.

سن شیوع کم خونی فقر آهن :
 ذخایر اهن بدن نوزاد که از مادر خود در یافت کرده است تنها برای 4 تا 6 ماه اول تولد در نوزادان ترم(رسیده) و در نوزادان نارس تا 2 ماه اول تولد کافی می باشد .بعد از این سنین در صورت عدم در یافت اهن کافی علایم کم خونی ظاهر می شود . در کل میتوان گفت سن شیوع کم خونی فقر اهن در کودکان 9 تا 24 ماهگی است.

علل بروز کم خونی فقر آهن:
بطور کلی عواملی مانند فقر، عدم دسترسی به مواد غذایی متنوع، فقدان آگاهی از عملکرد مطلوب یک رژیم غـذایی مناسب، آب و محـیـط آلـوده، شیوع بیماري هاي انگلی و عفونی، ازمهمترین عـواملی هسـتند کـه دربـروز کمبـود ریزمغذیها موثرند.

عمده علل بروز کمبود آهن در کشور عبارتند از:
- کمبود دریافت آهن از منابع غذایی روزانه
- پایین بودن قابلیت جذب آهن در رژیم غذایی. اسـید فیتیـک موجـود درسـبوس غـلات ، اسـید اگزالیـک دراسفناج ، تانن ها درچاي وقهوه،املاحی مانند کلسیم ،فسفر،منیزیوم وروي کـاهش دهنـده جـذب اهـن هستند. احتلالات سوء جذب ومصرف انتی اسید ها همراه با غذاوفقدان اسید معده نیز موجب کاهش جـذب آهن می شود.

افزایش نیاز به آهن : د
در دوران کودکی و نوجوانی وبارداري نیاز به آهن افزایش می یابد و درصورتی کـه آهـن مورد نیاز از رژیم غذایی دریافت نشود فرد به کمبود آهن دچار می شود.
- بارداري مکرر و به ویژه با فاصله کم (کمتر از 3سال)
- محرومیت ازشیرمادر : آهن شیرمادر درمقایسه با شیرگاو ازقابلیت جذب بالاتري برخوردار است بطوري که 50% آهن شیر مادر جذب می شود.
- شروع نکردن به موقع غذاي کمکی کودکان و یا نامناسب بودن آن 
- آلودگی هاي انگلی بویژه در کودکان (ژیاردیار و آمبیاز که بدلیل کاهش اشتها، کاهش دریافت مواد مغذي از جمله آهن را بدنبال دارد و علاوه بر آن موجب کاهش جذب از دیواره روده می شود)
- ابتلا مکرر به بیماریهاي عفونی مانند اسهال و عفونت هاي حاد تنفسی بویژه در کودکان، این بیماریهـا بـه دلیل کاهش اشتها موجب دریافت کمتر و اختلال در جذب و استفاده بدن از مواد مغذي بـویژه آهـن مـی شوند.
- مصرف نان هایی که خمیر آنها ورنیامده است وبجاي استفاده از خمیر مایه ، از جوش شیرین در طبخ نان استفاده شده است.